ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
426
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بركيرذ بلند ، و همه غذا جرب خورذ و شيرين و سباناخ و كرنب « 1 » . و امّا انك از بسيارى كميز آمدن بوذ نشان وى آن [ بوذ ] « 2 » كه از بس كميز آمدن بسيار شكم سخت شود « 3 » و علاج وى خيارجنبر « 4 » بوذ « 5 » . [ نسخت وى ] « 6 » بشيزه خيارجنبر بكيرد ده درم سنك با يكى غضاره آب « 7 » جوشان ، بدان آب بكسارذ « 7 » و ببرويزن موئين ببالايذ و آنكه « 8 » با جلاب بخورد ، يا « 9 » همجنين بشيزه خيارجنبر بهم جندين « 9 » بكسارد به آب كرم و « 10 » بخورذ با روغن بادام ، و اكر خرما رطب خورذ يا انجير تر و خرما تر « 11 » و ميويز منقّا با روغن بادام فرغار كرده نيك آيذ و غذا حريره بنشاسته و روغن بادام و شكر « 12 » خورذ و مستكه و شكر بسيار خورد و بانيد و آلو بجلّاب فرغار كند و بخورذ و شكم فرود آرذ بحقنه نرم . و باز آنك از كرمى شكم بوذ نشان وى آن بوذ كى جشنكى بسيار بوذ و شكم دايم خشك بوذ و علاج وى بحقنه نرم بوذ و باز جن شكم آيذ غذاهاء مرطّب خورذ جن سباناخ و روغن باذام و روغن شيره و بيش از ( f . 339 ) طعام ميوهاء تر خورذ جن خربزه و خربزه هندى و آلو « 13 » و خرتوت و انجير تر و انكور شيرين كبوست و دانه بيرون اندازد و زردآلو و « 13 » [ شفتالو ] « 14 » و جهد كند تا دايم شكم نرم بوذ . باز اكر سبب كرمى هوا بوذ يا از خوى آمدن بسيار بوذ يا از رنج بسيار ، اينجا هم غرض شكم نرم داشتن و هم بستن مسام بوذ و غذا روغن بايه « 15 » بايذ و حريره بروغن بادام « 16 » و نشاسته « 15 » و به هوا خنك بودن و ماليدن اندامها
--> ( 1 ) - ب ه : اينجا بشايد نيز ( 2 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 3 ) - ف : بود ب ه : افزوده . بىسببى ديكر ( 4 ) - ف : خيارجنبرى ( 5 ) - ب ه : با جلاب ( 6 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود . - ف : ندارد ( 7 - 7 ) - ف : كرم بكسارد ( 8 ) - ف : انكاه ( 9 - 9 ) - ف : هم چندين پشيزه خيارچنبر ( 10 ) - ف : « و » ندارد ( 11 ) - ب ه : با روغن بادام ( 12 ) - ب ه : با بانيد ( 13 - 13 ) - ف : و زردآلو و ( 14 ) - از « م » افزوده شد . در اصل : شتقالو ف : شفثالو ( 15 - 15 ) - ف : و اب بايه و حريره بروغن بادام و نشاسته بوذ ( 16 ) - ب ه : و شكر